pl en
Zamów online

ADAPTOGENY – KOMU MOGĄ POMÓC?

2 października 2018 | Blog

Obecnie na całym świecie obserwuje się, iż organizm ludzki jest nieustająco narażony na stres. Wpływ na to zjawisko ma wiele czynników, m.in: niewłaściwy sposób odżywiania, wolne rodniki, napięcia psychiczne, infekcje, a także zanieczyszczenie powietrza, które zaburza stan równowagi organizmu, czyli tzw. homeostazę. W jaki więc sposób można sobie pomóc? Odpowiedzią na to pytanie są adaptogeny, czyli wyjątkowej klasy rośliny lecznicze.

Czym są adaptogeny?

Adaptogeny to aktywne substancje roślinne, które pomagają naszemu organizmowi radzić sobie z fizycznymi, chemicznymi, psychicznymi, a także biologicznymi czynnikami stresującymi. Pojęcie to zostało wprowadzone w latach 50-tych XX wieku przez rosyjskiego naukowca dr Mikołaja Lazarewa. Obecnie w biologii istnieją trzy kryteria, które dana roślina musi spełniać, aby mogła zostać zakwalifikowana do grupy ziół adaptogennych. Po pierwsze adaptogen nie może być toksyczny dla biorcy. Po drugie musi normalizować oraz usprawniać wiele funkcji organizmu. Po trzecie musi wykazywać szerokie spektrum działania i zwiększać odporność organizmu na szkodliwe bodźce fizyczne, chemiczne i biologiczne.

rosliny

Co ciekawe, rośliny, które zawierają związki adaptogenne, muszą same radzić sobie z dużym stresem. Większość adaptogenów rośnie w trudnych warunkach klimatycznych na Ziemi. Dzięki temu adaptogeny posiadają zdolności przystosowania się do otoczenia, wytwarzając substancje, które wzmacniają ich odporność na nieprzyjazne środowisko.

Do roślin leczniczych zaliczamy zioła, korzenie, grzyby, m.in.: żeń-szeń, różaniec górski (Rhodiola), miłorząb japoński (Ginco biloba), Ashwagandha (Withania somnifera), bazylię azjatycką (Tulsi), cytryniec chiński (Schisandra chinensis, Schisandraceae), korzeń lukrecji, grzyb Reishi, Shiitake, Maitake oraz Cordyceps.

Adaptogeny – właściwości

Większość z nas czuje się zestresowana w pewnym momencie dnia. Zioła adaptogenne są naturalnymi środkami przeciw stresowi, zarówno umysłowemu, jak i fizycznemu. Rośliny te przywracają dobre wibracje, pomagając naszemu ciału dostosować się do czynników środowiskowych, które zagrażają naszej wewnętrznej równowadze. Powszechnie wiadomo, że stres krótkotrwały nie zagraża naszemu zdrowiu. Zupełnie inaczej jest w przypadku stresu długotrwałego, który może mieć nieprzyjemne konsekwencje dla naszego zdrowia. Dochodzi wtedy do nadmiernego wydzielania kortyzolu, tzw. hormonu stresu. Podwyższony poziom kortyzolu przez długi czas oraz chroniczny stres wpływa wyniszczająco na tarczycę, nadnercza oraz przewód pokarmowy, co w rezultacie przyczynia się do szybszego starzenia się organizmu. W takim przypadku konieczne jest przywrócenie poprawnego poziomu tego hormonu. Co pomoże obniżyć stres? Adaptogeny! Pomagają naszemu ciału normalizując uwalnianie hormonów stresu przez organizm i w ten sposób pozwalając nam łatwiej przezwyciężyć codzienne wyzwania. Adaptogeny wykazują olbrzymi potencjał antyoksydacyjny, dzięki czemu neutralizują wolne rodniki w organizmie. Dodatkowo ich ogromnym atutem jest wielowarstwowy efekt, który wzmacnia wszystkie obszary zdrowia. Uważa się, że przynoszą one szereg korzyści dla ludzkiego zdrowia, m.in: zapobiegają problemom sercowo-naczyniowym, cukrzycy, zwiększają funkcje immunologiczne, regenerują, działają detoksykacyjnie, a także pozytywnie wpływają na nasz nastrój.

Dlaczego warto je stosować?

Jeżeli jesteś osobą ciężko trenującą, zapracowaną lub zmagającą się z chronicznym stresem to adaptogeny są właśnie dla Ciebie. Stosowanie adaptogennych ziół jest jednym z lepszych sposobów na naturalne złagodzenie stresu. Adaptogeny z pewnością są pomocne w sytuacjach stresowych, jednakże, aby ich suplementacja była efektywna to w dużej mierze sami musimy pozbyć się naszego źródła stresu.

Oto krótki opis cennych właściwości adaptogenów:

Chaga zawiera szeroką gamę witamin, minerałów i składników odżywczych, m.in: witamina D, potas, selen, cynk, wapń, żelazo oraz błonnik. Chaga posiada wiele przeciwutleniaczy, które redukują lipoproteiny LDL, tzw. „zły cholesterol”, wspomagają dobre samopoczucie, podnoszą poziom energii oraz pomagają wzmocnić odporność. [Sprawdź]

Cordyceps (Kordyceps) jest adaptogenem, który zwiększa zdolność do oddychania i wykorzystania tlenu przez organizm. To idealne rozwiązanie dla osób borykających się z astmą lub zapaleniem oskrzeli. Cordyceps podobnie jak Chaga posiada przeciwutleniacze. Dodatkowo pomaga chronić wątrobę i nerki przed ich uszkodzeniem. Posiada również naturalne substancje, które zwiększają odporność, wytrzymałość oraz poprawiają wytrzymałość mięśni. Znakomicie sprawdzi się u sportowców, powodując szybszą regenerację potreningową. [Sprawdź]

Lion’s mane (Soplówka jeżowata) posiada substancje wpływające pozytywnie na układ nerwowy oraz strukturę osłonek mielinowych. Jest naturalnym suplementem wpływający na lepszy rozwój sprawności umysłowej. Dodatkowo związki zawarte w lwiej grzywie wspomagają regenerację nerwów i prawidłową funkcję układu odpornościowego. [Sprawdź]

Reishi (Lakownica żółtawa) jest rośliną adaptogenną, która zawiera imponują ilość polisacharydów. Działa również jako detoksykacja organizmu, obniżając poziom toksyn w wątrobie. Ponadto posiada właściwości uspakajające, przeciwstarzeniowe oraz przeciwzapalne. Grzyby Reishi, podobnie jak wiele innych roślin adaptogennych, wzmacniają nasz układ odpornościowy. Dają nam znacznie więcej energii, pomagając ciału osiągnąć lepszą wydajność oraz odprężenie. [Sprawdź]

Przeciwwskazania do stosowania adaptogenów

Adaptogeny są darem natury, lecz niestety w niektórych sytuacjach nie są one wskazane. Nie wykazują toksyczności, jednakże ze względu na skutki uboczne istnieje kilka przeciwwskazań do ich stosowania. Otóż nie zaleca się przyjmowania adaptogenów dzieciom, kobietom ciężarnym, karmiących piersią, osobom z niektórymi chorobami autoimmunologicznymi, z cukrzycą, z nadciśnieniem oraz przyjmujących leki. Dla tej grupy osób istotne jest, aby przed zastosowaniem substancji roślinnych zachować ostrożność i skonsultować to z lekarzem.

Produkty z adaptogenami znajdziesz w sklepie Chias!

Bibliografia:

  1. Obidowska G., Sadowska A.: Rośliny o działaniu adaptogennym. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin. 2004; nr 233.
  2. Kuboyama T., Tohda Ch., Komatsu K.: Effects of Ashwagandha (Roots of Withania somnifera) on Neurodegenerative Diseases. Biol. Pharm. Bull. 2014; 37(6) 892–897.
  3. Karmańska A.: Skład chemiczny i wartość odżywcza – Buna Shimeji – Hypsizygus tessalatus i soplówki jeżowatej Hericium erinaceus. Bromat. Chem. Toksykol. 2012; XLV, 4, str. 1271–1275.
  4. Turło J.: Grzyby wielkoowocnikowe – niedocenione źródło substancji leczniczych. Studia i Materiały CEPL w Rogowie. 2015; R. 17. Zeszyt 44/3.
  5. Singh N., Bhalla M., Jager de P., Gilca M.: An overview on Ashwagandha: A Rasayana (Rejuvenator) of Ayurveda. Afr J Tradit Complement Altern Med. 2011; 8(S):208-213.
  6. Jankowski A., Długosz E., Gadomska-Nowak M., Laraki N.: Rhodiola rosea – roślina o działaniu adaptogennym. Nowe możliwości w walce ze stresem i chorobami cywilizacyjnymi. Farmaceutyczny Przegląd Naukowy. 2007; nr 6.
  7. Dhama K., Sachan S., Khandia R., Munjal A., Iqbal H., Latheef S. i wsp.: Medicinal and Beneficial Health Applications of Tinospora cordifolia (Guduchi): A Miraculous Herb Countering Various Diseases/Disorders and its Immunomodulatory Effects. Recent Patents on Endocrine, Metabolic & Immune Drug Discovery. 2016; 10, 96-111.
  8. Panossian A.: Understanding adaptogenic activity: specificity of the pharmacological action of adaptogens and other phytochemicals. Ann. N.Y. Acad. Sci. 2017; 1401, 49–64.
  9. Powell M.: The use of Ganoderma lucidum (Reishi) in the management of histamine-mediated allergic responses. The Examiner of Alternative Medicine. 2006.
  10. Karpińska E.: Biostymulujące właściwości entomopatogenicznych grzybów z rodzaju Cordyceps. Postępy Fitoterapii. 2011; 4.
  11. Spelman K., Sutherland E., Bagade A.: Neurological Activity of Lion’s Mane (Hericium erinaceus). Journal of Restorative Medicine. 2017; 6, s.19. DOI 10.14200/jrm.2017.6.0108.
  12. https://www.researchgate.net/publication/299135622
  13. https://www.researchgate.net/publication/270960850

ANNA DOMINICZAK Strefa Dietetyka

Dietetyk kliniczny. Absolwentka Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Jej słabością są zdrowe desery. Kocha gotować, smakować, inspirować się przepisami i tworzyć z nich zdrowsze odpowiedniki. W związku z tym, zajęła się prowadzeniem konta na Instagramie, gdzie chętnie dzieli się z innymi poradami i przepisami.